Het EPA-rapport

Verbod op tabaksreclame

Vergelijk zelf of het effect heeft

Op de CAN Website kan het volgende gelezen worden:

"De effecten van een verbod op tabaksreclame
Over dit thema zijn verschillende studies gerealiseerd. Het meest overtuigend is wel het rapport van Clive Smee van het Britse Ministerie van Volksgezondheid, getiteld "Effects of tobacco advertising on tobacco consumption" (oktober 1992). Het is bekend dat de Britse regering om politieke redenen tegen een reclameverbod is, maar ze moest toch toegeven dat een verbod op tabaksreclame effectief is. Na bestudering van de gegevens in vier landen met een reclameverbod (Noorwegen, vanaf 1974; Finland, vanaf 1977; Canada, vanaf 1989, Nieuw Zeeland, vanaf 1990) werd een daling van het gebruik in al die landen, (in absolute cijfers), vastgesteld met respectievelijk 9, 6, 7, 4 en 5,5%."
Bron: Tabaksreclame beschouwd

Bij zo'n onderzoek is het normaal om bij het onderzoeken van een effect landen met een maatregel te vergelijken met landen zonder die maatregel. Anders kan moeilijk geconcludeerd worden dat de maatregel tot het effect heeft geleid.
Aangezien uit dit stukje niet blijkt dat dat gedaan is, heb ik maar een vergelijking met Nederland gemaakt:

Mannen Vrouwen

1974 1995 abs rel 1974 1995 abs rel
Noorwegen: 50% 32% - 18% - 36% 33% 30% - 3% - 9%
Nederland: 67% 39% - 28% - 41% 39% 30% - 9% - 23%
Bronnen: Stivoro en Odin

1977 1995 abs rel 1977 1995 abs rel
Finland: 36% 29% - 7% - 24% 17% 19% + 2% + 12%
Nederland: 56% 39% - 17% - 30% 38% 30% - 8% - 21%
Bronnen: Stivoro en National Public Health Institute

1990 1995 abs rel 1990 1995 abs rel
Nw. Zeeland: 28% 27% - 1% - 4% 27% 26% - 1% -4%
Nederland: 39% 39% - 0% - 0% 30% 30% - 0% - 0%
Bronnen: Stivoro en New Zealand Ministry of Health

1989 1995 abs rel 1989 1995 abs rel
Canada: 31% 25% - 5% - 16% 29% 27% - 2% - 7%
Nederland: 36% 39% + 3% + 8% 29% 30% + 1% + 3%
Bronnen: Stivoro en Statistics Canada

Van de vier als voorbeeld genoemde landen hebben twee slechtere resultaten dan Nederland, één marginaal betere resultaten en slechts één duidelijk betere resultaten. Aan de hand van deze landen vaststellen dat een verbod op tabaksreclame het gebruik zou doen dalen is dus onzinnig.

Tabaksreclame verbieden zou vooral jongeren moeten beschermen:

"Omdat tabaksreclame zeer specifiek de grootste invloed heeft op jongeren, en omdat de jongerendoelgroep allesbehalve een verzadigd marktsegment is, draagt een algeheel reclameverbod aanzienlijk bij aan het terugdringen van de rookgewoonte onder jongeren."
Bron: Tabaksreclame beschouwd

Bij de Canadese cijfers blijkt het aantal rokers van 15-19 jaar als enige groep niet afgenomen te zijn (bij jongens gelijk gebleven, bij meisjes gestegen van 23 naar 25%).
Daarnaast heeft Unicef een onderzoek naar roken onder 15-jarigen gedaan: Percentage 15-jarigen die elke dag roken, 1993-1994. Aan deze tabel heb ik de jaartallen van totale tabaksreclameverboden toegevoegd. Aangezien de cijfers uit 1993-94 zijn, is het moeilijk na te gaan of verboden die in 1993 en 1994 zijn ingegaan verwerkt zijn. Verboden na 1994 hebben natuurlijk geen enkele invloed gehad, vandaar de verschillende roodtinten.
De meeste landen die in deze tabel gelden als 'zonder totaal reclameverbod' hebben over het algemeen wel een reclameverbod voor bepaalde media.

Verbod? % jongens % meisjes % 15-jarigen
Israel - 6 5 5.5
Litouwen 1996 9 2 5.5
Slowakije 1993 13 3 8
Tsjechië - 11 6 8.5
Rusland - 13 5 9
Estland - 16 3 9.5
Verenigde Staten - 10 10 10
Zweden 1994 10 13 11.5
Polen 1996 17 8 12.5
Denemarken - 10 17 13.5
Letland 1993 22 8 15
Noorwegen 1973 16 15 15.5
Hongarije 1993 19 13 16
België - 19 14 16.5
Spanje - 15 19 17
Duitsland - 16 19 17.5
Frankrijk 1993 18 18 18
Canada 1989 16 21 18.5
Schotland - 17 21 19
N. Ierland - 20 20 20
Oostenrijk - 21 21 21
Finland 1977 25 19 22

Uit deze cijfers blijkt dat landen met een reclameverbod geen lagere percentages jeugdige rokers hebben dan landen zonder reclameverbod. Dat Finland met een op dat moment al 16 jaar oud reclameverbod het slechtste scoort is daarvoor heel illustratief. Concluderen dat zo'n verbod vooral bij jongeren zou werken is dus wederom onzinnig.

Voor geïnteresseerden raad ik ook een artikel van Dr. Luik op de FORCES-website aan, waarin dit 'Smee Report' inhoudelijk wordt besproken (engelstalig).

[ Terug naar hoofdmenu ]