Terug naar Hoofdmenu

Het Kawachi-onderzoek

Junk Science om te bewijzen dat meeroken hartziekten veroorzaakt

Op grond van deze studie stellen sommige organisaties tegen roken dat er jaarlijks 30.000-60.000 Amerikanen aan hartziekten zouden sterven door passief roken. Nederlandse organisaties als de CAN hebben dat al klakkeloos vertaald in minstens 3.000 Nederlandse doden.

Het betrof een onderzoek van 32.046 verpleegsters van 36 tot 61 jaar. (6.087/19% meldden geen blootstelling, 15.316/48% af en toe blootstelling en 10.643/33% regelmatige blootstelling). Na tien jaar werden de verschillen gemeten. Aan het einde van de studie waren er 152 gevallen van hartziekten geconstateerd, waarvan er 25 dodelijk waren afgelopen.

In feite worden de verhoogde risico's dus geconstateerd aan de hand van slechts 152 ziektegevallen en 25 sterftegevallen, resp. 0,47% en 0,078% van het veelgeciteerde aantal van 32.000! Aangezien het een tienjarig onderzoek betreft komt dat uit op 47.5 ziektegevallen en 0.78 sterftegevallen per 100.000 per jaar.
Ter vergelijking: In de VS sterven 126.4 vrouwen per 100.000 per jaar aan hartziekten! (Bron: WHO).

Ondanks deze cijfers constateren de onderzoekers:
"Gezonde, niet rokende verpleegsters die zeiden dat ze regelmatig aan passief roken van hun collega's waren blootgesteld hadden een 91% hoger relatief risico op een hartaanval of de dood, vergeleken met verpleegsters die niet aan rook waren onderworpen. (...) Voor verpleegsters die rapporteerden af en toe aan roken op het werk of thuis te zijn blootgesteld was het hartziekte risico 58% groter."

Net als bij het EPA-rapport speelt de waarde van het gevonden relatieve risico een essentiële rol:

Wat is een relative risk?

		Aantal slachtoffers in onderzoeksgroep
Relative Risk =	--------------------------------------
		Aantal slachtoffers in controlegroep

De grootte van het relative risk is heel belangrijk. De statistische regels zijn vrij eenvoudig: hoe groter de relative risk, hoe overtuigender de associatie:

INTERPRETEREN VAN RELATIVE RISKS
Relative risk	Interpretatie
Groter dan 3	Sterke associatie
Tussen 2 en 3	Zwakke associatie
Tussen 1 en 2	Zeer zwakke associatie
1	Geen associatie
Kleiner dan 1	Negatieve associatie

Dat bij dit onderzoek sprake is van politiek correcte wetenschap blijkt heel duidelijk als deze uitslag vergeleken wordt met uitspraken over het relatieve risico van abortus bij borstkanker, een niet gewenst verband:

"In epidemiologic research, relative risks of less than 2 are considered small and are usually difficult to interpret. Such increases may be due to chance, statistical bias, or effects of confounding factors that are sometimes not evident. In an editorial accompanying the study, Lynn Rosenberg, Sc.D., Boston University School of Medicine, points out that a "difference in risk of 50 percent (relative risk of 1.5) is small in epidemiologic terms [human population studies], and severely challenges our ability to distinguish whether it reflects cause and effect or whether it simply reflects bias."
(Bron: Cancerweb, National Cancer Institute)

Daarnaast is er nog een beperking die de wetenschappers zelf toegeven: de cijfers over blootstelling werden slechts één keer, aan het begin van de studie gevraagd. De deelnemers moesten zichzelf indelen. Bij zulke kleine aantallen kunnen enkele miskwalificaties grote verschillen opleveren.

Verder noemt Kawachi enkele andere risico-factoren voor hartziekten die mee zijn gerekend in het onderzoek: hoog bloedcholesterolgehalte, hoge bloeddruk, dieet, lichaamsbeweging, diabetes 'en andere condities'. Opvallend is de afwezigheid van stress en vooral ploegendienst in het rijtje:

"Dr. Ichiro Kawachi, author of the study, commented, "After adjusting for cigarette smoking and a number of other risk factors... we found a moderately increased -- up to 70 percent higher -- risk of heart attack among women who had worked rotating shifts six years or more."
(Bron: Feminist News - December 1, 1995)

"The overall magnitude of the association found in our study is modest," the scientists admit. "An observational study like ours may have involved uncontrollable confounding factors at least as big as the effects observed." (Bron: AHA)