Het EPA-rapport

Organisaties tegen het roken

De Nederlandse Nietrokersvereniging CAN

Deze pagina is bedoeld om inzicht te geven in de ideeën en wensen van één van de actievere tegenstanders van het roken in Nederland.
De vereniging is via e-mail te bereiken.

Een directe reactie van de CAN op mijn pagina's

Fons Nijpels, woordvoerder van de vereniging, stuurde mij een nogal agresieve e-mail.
Mijn openbaar maken bevindt zich in de schemerzone van de netiquette (is het een officiële reactie of een privé-mailtje?), maar het bericht geeft volgens mij een goed inzicht in de ideeën die er bij deze organisatie leven. Aangezien het verdere verloop van de discussie een duidelijk persoonlijker karakter had heb ik er vanaf gezien deze ook te publiceren, wel citeer ik nog zijn reacties op mijn mededeling dat ik overwoog zijn e-mail te plaatsen:

"Dat zou geheel bij jouw niveau passen, en verder zal het me een zorg zijn."

en iets later in de discussie:

"Je moet vooral doen wat je niet laten kunt. Maar dat is geen toe- of instemming."

Waarvan akte...

Lees vooral de CAN web site, hun eigen uitlatingen zijn mijn beste argumenten.

Ook een kijkje in hun interne discussiegroep kan zeer verhelderend werken.
Meld u als eventueel tegenstander alstublieft niet aan als lid van deze groep, Netiquette is een groot goed...
(deze discussiegroep is ondertussen niet meer openbaar, men kan zich afvragen waarom...)

Citaten uit Opgelucht, Krant van Rookvrij Nederland

het blad van de Nederlandse Nietrokersvereniging CAN
(nummer 22, najaar 1997, issn nummer 0928=2246)

Ik begin met de volgende opmerking uit het colofon:

"Teksten mogen vrij worden overgenomen, mits met bronvermelding (dan graag toezending van een bewijsnummer)"

Natuurlijk heb ik aan de voorwaarde en de wens voldaan.
Tevens uit het colofon:

"De uitgave van dit blad werd mede mogelijk gemaakt dankzij een financiële bijdrage van de Stichting Volksgezondheid en Roken"

Dit betekent dat rokers indirect, via subsidies en giften aan de Nederlandse Kankerbescherming, het Astmafonds en de Nederlandse Hartstichting (de moederorganisaties van de Stivoro) meebetaalt aan de productie en verspreiding van dit blad...

U kunt ook zelf oordelen over dit verenigingsblad. Latere uitgaven worden door de CAN op het internet gepubliceerd onder de URL: http://www.nietrokers.nl/.

Doeleinden

"De overheid moet met man en macht maatregelen treffen om het roken door jongeren te ontmoedigen. Verhoog de prijs van sigaretten en shag maar naar 15 gulden en organiseer een massale aanval tegen het rookgif bij de jeugd."
--- blz. 1: "Rookcultuur te dominant", door Arie Knars (voorzitter CAN)

Ten eerste is het een beetje vreemd dat het overgrote deel van de volwassen rokers moeten lijden onder maatregelen tegen het jeugdroken. Is het dan niet veel doeltreffender het roken onder de 18 jaar te verbieden en hoge boetes uit te delen voor overtreders?
Ten tweede bestaat nu al bijna driekwart van de sigarettenprijs uit accijnzen en belastingen, wat neerkomt op een belastingheffing van bijna 300%! Is een voorstel om dat te verhogen tot 1100% nog redelijk?

Dit citaat is niet verrassend voor een Nietrokersorganisatie:

"De CAN vindt dat dit meest recente onderzoek alle aanleiding geeft om nu eens eindelijk snel en serieus werk te maken van het rookvrij maken van ALLE ruimten die bedoeld zijn voor gemeenschappelijk gebruik. Dit betekent het rookvrij maken van:

werkvertrekken voor gebruik door meerdere personen
vergaderingen, bijeenkomsten
alle publiekstoegankelijke ruimten zoals postkantoren, bankfilialen, stations, stadions, winkels, recreatiebedrijven, attractieparken, tentoonstellingen enz.
de gehele horeca
foyers, overdekte winkelcentra, wachtruimten, lifthallen, toiletten, telefooncellen enz. enz.
Voor het gebruik van tabak kunnen desgewenst rookruimten worden ingericht, mits goed afgezonderd en voorzien van eigen luchtbehandeling."
--- Bijlage, blz. 1: "Meeroken maakt hartziek"

Er zijn echter twee problemen:
Ten eerste wordt slechts bij winkelcentra het woordje overdekt gebruikt, dit lijkt er op te duiden dat de vereniging bij veel van de andere voorbeelden ook het roken in de buitenlucht wil verbieden.
Het tweede punt is een principieel verschil van mening: heeft de overheid, in ruimten en op terreinen van particuliere eigenaren, het recht om de gastheer voor te schrijven wat hij zijn gasten moet gebieden of verbieden?

Over Rokers

"Het hele rookprobleem wordt feitelijk veroorzaakt door het ernstig verslavende karakter van tabaksgebruik. Veel rokers ontkennen daardoor alles: het verslaafd zijn, het anderen last bezorgen, het ongezonde karakter van mééroken, en de morele verplichting om overlast te voorkomen. Tegen de valse overtuiging van deze rokers valt doorgaans niet of nauwelijks te redeneren."
--- blz. 4: "Solidariteit gevraagd", door Harry Hoendervangers

Aangezien er geen aanwijzingen zijn dat roken de geestesgesteldheid veranderd, hoogstens dat het korte termijngeheugen word versterkt, is deze uitspraak onzinnig.

Dit, volledig overgenomen, "artikel" geeft een goede blik op het gedachtengoed van de vereniging:

Aso is

roken in een lift
roken in een winkel
roken achter de toonbank
roken in de stationshal
roken bij de bushalte
roken achter de kassa
roken in de wachtkamer
roken tijdens een receptie
roken op een verjaardag
roken tijdens het sollicitatiegesprek
roken achter de kinderwagen
roken in het postkantoor
roken in een vliegtuig
roken in een toilet
roken op de tribune
roken voor, na en tijdens een vergadering
--- Bijlage, blz. 1: "Aso is" roken in een touringcar
roken op een feestje
roken na een uitvaart
roken op het perron
roken bij het zwembad
roken in het restaurant
roken in de sportkantine
roken in de lesauto
roken in een school
roken in een ziekenhuis
roken op de fiets
roken bij het loket
roken in een telefooncel
roken op een terras
roken bij een uitzending en
roken waar een rookverbod is ingesteld

Er wordt niets uitgewerkt, alles wordt absoluut gesteld.
Met de uitspraken over bushaltes, perrons, zwembaden, fietsen en terrassen blijkt de vereniging wederom ook buiten het roken te veroordelen. Dit is interessant, aangezien daarmee een directe vergelijking met de overlast van uitlaatgassen, die zich ook buiten afspeelt, heel erg relevant wordt: Waarom zouden voetgangers en fietsers minder recht op schone lucht hebben t.o.v. automobilisten dan nietrokers t.o.v. rokers?

De Tabaksindustrie

"De tabakshandel maakte bekend dat zij heeft ontdekt dat 10% van de geconsumeerde sigaretten afkomstig zijn uit het illegale circuit. Dat de grote sigarettenfabrikanten daar een dubieuze rol bij spelen door de illegale import vanuit Oost-Europa onvoldoende tegen te gaan, werd er niet bij gezegd."
--- blz. 2: "Korte Berichten"

Laat ik nou altijd gedacht hebben dat het de douane is die smokkel tegen moeten gaan...
Daarnaast heeft het waarschijnlijk een hoge voorspellende waarde indien de prijs van sigaretten en shag inderdaad tot 15 gulden zou worden verhoogd.

De CAN blijkt het niet zo nauw te nemen met het principe onschuldig totdat schuld bewezen is als het om de tabaksindustrie gaat:

"Tabaksindustrie bedreigt CAN
De aandacht die CAN voor het roken op televisie en de gebruiksbevestigende werking die daarvan uitgaat, leidde tot boze en dreigende reacties vanuit de tabaksindustrie. Wij beweren dat er stevige aanwijzingen zijn dat de tabaksindustrie de reclamecode voor tabak omzeilt, door er langs slinkse wegen en tegen betaling voor te zorgen dat er in sommige tv-series stevig wordt gerookt. In sommige producties zijn de rookscènes vaak zó opgelegd dat het nog erg opvalt ook.
In een tweetal brieven werd de CAN tot zwijgen gesommeerd en werd tegengesproken dat acteurs worden betaald om op de buis te roken."
--- blz. 2: "Tabaksindustrie bedreigt CAN"

Het artikel begint al met een leugentje, niet de aandacht voor het roken op televisie leidde tot de reactie, maar de bewering dat de sigarettenindustrie de reclamecode overtreedt en betaalt voor roken op televisie.
Dat de tabaksindustrie wil voorkomen dat deze onbewezen beschuldigingen herhaald worden is niet meer dan normaal en heeft niets met bedreigen te maken.
Het artikel gaat echter verder:

"Het was Marcel van Dam die in zin programma Het Lagerhuis opnieuw voedsel gaf aan onze verdenkingen: "Sigarettenfabrikanten hebben er veel geld voor over om allerlei aantrekkelijke acteurs en actrices in series te betalen om te roken". Wij achtten de voormalige VARA-voorzitter bij uitstek deskundig op dit terrein en herhalen daarom onze verdenkingen. Het stinkt beslist"
--- blz. 2: "Tabaksindustrie bedreigt CAN"

Was het niet tevens Marcel van Dam, die in 1971 als 'deskundige' ombudsman door kijkersbedrog het Exota frisdrankbedrijf naar z'n faillissement heeft geleid? Is het niet dezelfde Marcel van Dam, die in het zelfde blad in de rubriek "Lauwerkrans" wordt gekwalificeerd als "strijder tegen het tabaksgebruik" en daardoor misschien niet de meest neutrale bron is?
Heeft Marcel van Dam wel bewijzen, of verdenkt ook hij slechts?

De CAN en hun interpretatie van wetenschap

De CAN heeft een geheel eigen interpretatie van de wetenschap. Schattingen worden feiten en (eenmalige) statistische onderzoeksresultaten worden bewijzen.

"Eerdere berichten over de gunstige effecten van nicotine op de kans de ziekte van Alzheimer te krijgen worden tegengesproken door wetenschappers van de Erasmus Universiteit Rotterdam. In een te Boston gepresenteerd onderzoek wordt aangetoond dat rokers juist een tweemaal verhoogde kans hebben op deze ziekte."
--- Bijlage, blz. 2: "Medische Berichten"

Meerdere onderzoeken (met ongewenste resultaten) worden afgedaan als berichten terwijl één statistisch onderzoek (met een gewenst resultaat) plotseling aantoont!

"De wetenschappers vonden bij stevig passief, maar niet actief, rokende vrouwen een evenzeer vergroot risico op borstkanker als bij vrouwen die 20 sigaretten per dag roken. Passief roken is dus voor wat betreft borstkanker bijna even gevaarlijk als actief roken"
--- Bijlage, blz. 2: "Medische Berichten"

Weer een definitieve uitspraak naar aanleiding van één statistisch onderzoek.
Daarbij vind ik het resultaat niet logisch, aan de ene kant is de dosis van het meeroken wel van belang (stevig passief roken), maar heeft de veel hogere dosis bij actieve rokers blijkbaar nauwelijks meer effect ten opzichte van passieve rokers...

"Uit een groot onderzoek van de Harvard Universiteit, het medische Mekka van Amerika, bleek opnieuw hoezeer mééroken oorzaak is van hartziekten onder niet-rokers. (...) Berekend werd dat in de Verenigde Staten jaarlijks zeker 50.000 mensen overlijden aan een hartziekte ten gevolge van mééroken. Het onderzoek werd gepubliceerd in het medische blad Circulation (week 21/97). (...) Vertaald naar de Nederlandse situatie betekent een en ander dat in ons land jaarlijks ten minste 3.000 mensen overlijden aan een hartziekte die werd opgelopen als gevolg van mééroken."
--- Bijlage, blz. 1: "Meeroken maakt hartziek"

Aan dit onderzoek besteed ik een aparte pagina.
Circulation een medisch blad noemen is tamelijk discutabel, het blad wordt uitgegeven door de American Heart Association, niet bepaalt neutraal in haar mening over meeroken.
Hoe een berekening naar aanleiding van een statistisch onderzoek (die eigenlijk 30.000-60.000 doden aangaf) kan leiden tot de stellige uitspraak dat er minstens 3.000 Nederlanders aan overlijden is mij een raadsel. Daarnaast lijkt het op dat het Nederlandse cijfer eenvoudig berekend is door het Amerikaanse cijfer te delen door 16.67, wat de uitkomst is als de Amerikaanse bevolkingsgrootte door de Nederlandse wordt gedeeld (250 M/15 M). Dit is vreemd, aangezien het sterftecijfer voor hartziekten in Amerika 28% groter is dan dat van Nederland (resp. 235 en 184 per 100.000 per jaar, Bron: WHO).

Dit citaat vond ik illustratief voor het slordige taalgebruik als resultaten uit wetenschappelijke rapporten worden beschreven:

"Volgens een rapport van de GGD Rotterdam sterft momenteel 8% van de inwoners van de Maasstad aan longkanker ten gevolge van het binnenkrijgen van tabaksrook. Het rapport maakt er tevens melding van dat zich onder de slachtoffers ook vele niet-rokers bevinden die longkanker kregen als gevolg van passief roken."
--- Bijlage, blz. 2: "Medische berichten"

Ik neem aan dat CAN 8% van de overledenen bedoelt, aangezien Rotterdam anders in 13 jaar uitgestorven zou zijn (Ik ga er vanuit dat de GGD het wel juist had geformuleerd).

Roken op televisie en in de bioscoop

Dit citaat volgt op een artikel waarin een ieder die op televisie rookt, of roken in zijn/haar programma toelaat, aan de schandpaal genageld:

"Willen we ooit afrekenen met het overmatige, en ook anderen bedreigende drugsgebruik dan zullen we onze openbare sociale cultuur moeten reinigen. De televisie is daarvan een belangrijke uitingsvorm, dáár zal dus als eerste paal en perk aan tabaksgebruik gesteld moeten worden. Andere voor gemeenschappelijk gebruik bestemde plaatsen, zoals in de horeca en op de werkplekken, zullen op gelijke weg moeten volgen. Dat is wat de CAN nastreeft, en daarom blijft onze aandacht gericht op het foute vervuilende voorbeeldgedrag op de buis."
--- blz. 4: "Vuil van de buis"

Ligt het aan mij, of wordt de situatie hier omgedraaid? Als televisie een belangrijke uitingsvorm van onze openbare sociale cultuur is, kan het de televisie toch niet kwalijk worden genomen als ze de bestaande cultuur weergeven?
Daarnaast is een vertoningsverbod voor een legale activiteit die door eenderde van de Nederlanders wordt gepraktiseerd simpelweg censuur.

"Het Nederlandse filmdoek is nog steeds niet vrij van tabaksreclame. De tabaksreclames zijn bijvoorbeeld vervangen door reclames voor sigarettenvloei die, veel sterker dan voorheen, een directe relatie met tabaksgebruik tonen."
--- Bijlage, blz. 1: "Reclameberichten"

Natuurlijk is het mogelijk om een cursus "Creatief met sigarettenvloei..." te maken, maar het enige nut van sigarettenvloei is altijd het rollen van sigaretten geweest. Ik kan me voorstellen dat de CAN die reclames ook zou willen verbieden, maar zeg dat dan gewoon i.p.v. deze bizarre uitspraak.

Dit citaat vond ik gewoon grappig:

"Omroep SBS6 verdiende een pluim door op 6 juli de spannende thriller In the Eye of a Stranger uit te zenden. In de film wordt in het geheel niet gerookt, en dat gaf de film een hele frisse, directe uitstraling. Niet-roken in films maakt het produkt beslist beter."
--- Bijlage, blz. 2: "Lauwerkrans"

Diverse korte citaten

Hier nog enkele citaten die ik tekenend vond, maar niet echt in een van de bovenstaande categorieën pasten.

"...Hij maakte in het artikel onder andere melding van een cursus roken voor HEAO-studenten bij drugsleverancier Hajenius in Amsterdam."
--- blz. 2: "Brandnetels"

Tja, schelden doet geen zeer?

"De voorzitter van de Duitse kinderbeschermingsorganisatie Thomas Krüger, verweet de regering te weinig te doen om kinderen te beschermen tegen tabaksrook. Hij eiste daarom onder andere een rookverbod in auto's waarin kinderen vervoerd worden. (NR Info II/97) "
--- blz. 3: "Kort Buitenlands"

Geen direct citaat van de CAN, maar wel een aanwijzing dat het niet zal ophouden bij publiek toegankelijke ruimtes, natuurlijk "in het belang van de kinderen"...

"Dit jaar werd dat mede in de hand gewerkt door een reclamespot van Nicorette, die Wereld-Nietrokendag aangreep om haar product onder de aandacht te brengen. Een goed voorbeeld van in beider voordeel inspelen op een maatschappelijk initiatief."
--- blz. 3: "World No-Tobacco Day"

Waarom is het wel altijd verdacht als een rokersorganisatie samenwerkt met de tabaksindustrie, maar is samenwerking tussen de "Anti-tabaksindustrie" en nietrokersorganisaties een goed voorbeeld?

[ Terug naar hoofdmenu ]